Bir Uzman Gözüyle Gerçekten Domateste Hormon var mıdır?


Ziraat Mühendisi olduğum ve sebze fidesi üretiğimiz için yakalayan soruyor: Harbi nedir bu hormon işi? Gerçekten çiftçi yetiştirdiği domates veya sebzede hormon kullanıyor mu? Kendi yediğini ayrı tutup, sattığını hormon kullanarak mı yetiştiriyor?

Neden bunu soruyor insanlar. Çünkü basın insanların kafasını öyle bir karıştırıyor ki, insanların inanmaktan başka çaresi kalmıyor. Hele de hormonu savunan eski kabzımallarla, kanalların parayla konuşan maaşlı profesörleri olunca iş daha da çıkmaz hale geliyor.

Bana göre gerçekten hormon sorunu yoktur. Aslında olan sorun: Çiftçiyi zaman zaman oynayabileceği oyuncak gibi gören güçlü basınla, kendini savunacak  gücü olmayan, organize olamamış gariban çiftçinin eşit şartlarda olamayan savaşı vardır. Nasılsa çiftçi güçlü bir reklam veren de değil. Güçlü basın sebzelerde hormon var haberi yaparak ne kaybeder ki? Tam tersine ciddi bir reyting artışı sağlayacaktır.

Sanırım basın yeni işe aldığı çaylak muhabirlere git bir pazara patlat bir hormon haberi, hem sen işi öğren hem de reytingler patlasın, nasılsa çiftçi organize değil, nereden nasıl sesini çıkaracak ki. En olsa Antalya’da halin önünde 3-5 kasa domatesi yerlere dökerler, kanalı protesto ederler. Bizi milyonlar izliyor, onların sesini kim duyacak? kim dinleyecek, kim inanacak ki diye düşünüyor. Oysa organize bir çiftçi birliği olsa ve bu birlik milyonlarca çiftçiyi temsil etse ve anında tepkisini maddi ve/veya fiziki olarak ortaya koysa basın yine bu haberleri yapabilecek midir?

çilek tarlası

Akşam ana habere de yıllar önce kabzımallık yapmaktan başka bir sebze bilgisi olmayan ama ağzı iyi laf yapan bir eski hakemi ya da ünvanı profesör olan ama kendi uzmanlık alanından başka her konuya maydanoz olan, kanalın istekleri doğrultusunda kalemini eğen, konuyla alakasız, hayatında belki de bir defa bile seraya girmemiş  kişileri çıkartır, iki sağlam yorum aldın mı bu iş tamamdır. Merak ediyorum oldukça güçlü reklam veren inşaat firmalarına aynı muameleyi yapabilir mi şanlı basınımız?

Madem halkın sağlığına bu kadar önem veriyorsunuz neden Antalya’da yaşayan, konunun uzmanı, yıllarını bu işe vermiş bir Ziraat Mühendisi’ni aynı kanalda aynı kişilerin karşısına çıkartmazsınız. Neden öne sürdükleri saçma sapan teorileri çürütecek birisi karşısında yer almaz?  Konu tek taraflı olunca, tek taraflı suçlamalar yapılınca ve ekrandaki şahıs sanki seralardan çıkmıyor gibi konuya hakim olduğunu düşündürerek ve nedense bağıra bağıra konuşunca maalesef inandırıcı oluyorlar ve halkımız konuya çok uzak olduğundan o konuyla alakalı olmayan ama bildiğini sanan insanlara inanmak zorunda kalıyor. İnanmasa bile psikolojik olarak etkileniyor.

Hormon (Bitki Gelişim Düzenleyici) Nedir? Hâlâ kullanılıyor mu?

Serada Bambus arısı kovanı

Hayır artık hiçbir şekilde kullanılmıyor. Yıl olmuş 2018 hala hormon kullanılması mümkün mü?

Domates türleri  normalde açık alanda yetişirken rüzgar gibi dış etmenlerle polenlerin uçuşmasıyla döllenir ve meyve oluşur. Ancak sera gibi kapalı ortamlarda ve turfanda sebzeciliğin yapıldığı kış aylarında bu dış etkenler varlıklarını gösteremezler ve doğal döllenme olmaz. Dolayısıyla domateslerde meyve bağlayamaz. Ancak buna dışardan müdahale gerekir. Teknolojinin gelişmediği ve seracılığın yeni başladığı 80’li yıllarda da bu müdahale hormon denilen bitki gelişim düzenleyicilerle domates daha henüz yeni çiçek açmaya başlamışken yapılır ve domatesin meyve bağlanması sağlanırdı.

hormon

Ancak teknolojinin ve bilimin gelişmesi sadece cep telefonlarının ortaya çıkması ya da tüplü televizyonun ortadan kalkıp led televizyonların evimize girmesiyle olmadı elbet. Serada turfanda sebze üretiminde de birçok yenilik ve bilimsel gelişme yaşandı. 90’lı yıllarda da kullanılan hormonun insan sağlığına zararlı olmasının anlaşılmasıyla birlikte insanlar bir arayış içerisine girdiler. Bu dışardan müdahale nasıl yapılabilirdi?

Önce rüzgar yerine titreşimle döllenmeyi sağlayacak titreşimli vibratörler denendi.  Ancak bu yöntem pahalıydı ve de sonucu garanti değildi. Ve nihayet aranan çözüm 90’lı yılların ortasında anadolu dağlarında bulundu. Anavatanı Anadolu olan Bambus arıları bu iş için biçilmiş kaftandı. Hem domates çiçeklerinden besleniyor, hem de beslenme sırasında ayaklarına bulaşan polenleri, beslenmek için her çiçeği ziyaret ettiğinde bütün çiçeklere bulaştırıyor ve %100 garantili döllenme sağlıyorlardı.

Ancak ilk başlarda bambus arıları çok pahalı olduğundan kullanımı konusunda çiftçi sıkıntılar yaşadı. Ancak daha 2000 yılına gelmeden bambus arısı üreten firmalar çoğaldı ve rekabet, satış artmasıyla gelen maliyet düşüşü gibi birçok sebepten dolayı çiftçi için kullanım maliyeti çok düştü ve artık bütün seralarda bambus arısı kullanılmaktadır.

Basit bir hesapla çiftçinin neden hormon kullanmayacağını sizlere anlatabilirim. Bambus arıları kovana benzer karton kutu içinde satılır ve bir kovan-kutu arı 2.000m2 alanda minimum 2 ay maksimum 3 ay ortalama 2,5 ay dölleme sağlar. Bir kutu-karton Bambus arısı 125 TL’dir. Ve Bambus arısı için hiç işçilik gerekmez. Ama Eğer aynı alanda hormon kullanmaya kalkarsanız haftada bir kez 2000 m2 sera alanı için 4 kişilik işçilik yapmanız gerekir.

Yani 75 gün-10 haftalık- sürede  yaklaşık 40 yevmiye işçilik gideri vardır ki 40x75TL/gün hesabıyla aynı sürede 3000 TL sadece işçilik gideri oluşmaktadır. Hangi işletmeci 125 TL’ye halledebileceği işi 3000 TL’ye yaptırır ki. Sevgili basın her seferinde çiftçinin halka hormonlu sebze yediren vicdansız insanlar gibi sunuyorsunuz ya.

Çiftçinin vicdanını bir kenara koysanız sadece şu maliyet hesabı bile çiftçinin artık kesinlikle hormon kullanmadığının açık bir delilidir. Kaldı ki atamız boşuna çiftçi milletin efendisidir dememiştir. Çiftçi bu memleketin en vicdanlı insanlarıdır. Bir şehirde aç kalıp açıkta yatabilirsiniz ama bir köyde asla kimse ne aç kalır ne de açıkta yatar.

 

Şu notları da belirtmeden geçemeyeceğim.

  • Salatalıkta hormon değil 80’li yıllar 1800’lü yıllarda bile kullanılmadı çünkü salatalıkta hormon kullanılamaz. Bırakın hormon kullanmayı salatalık döllemsiz meyve yapar. Eğer rüzgar gibi doğal yollarla bile döllense ince düz değil armut meyve dediğimiz armut şeklinde meyve yapar. Yani sizin savunduğunuz gibi meyve şekli hormonlu olursa değil, asıl doğal yollarla döllenirse meyce şekli bozulur.
  • 80’li yıllarda hormonlandık mı diye korkmayın hemen. O yıllarda bile hormon domates çiçekteyken kullanılırdı. Domatesin çiçekten meyveye dönmesi, kırmızı renk alması ve hasad edilip sizin sofranıza gelmesi yaklaşık 90 gün sürer. Bitki gelişim düzenleyicilerin bitki bünyesinde kalması maksimum 17 gündür ve o hormonun 80’li yıllarda bile domates meyvesiyle taşınıp size ulaşması bilimsel olarak mümkün değildi. Gururla söylüyorum ki 80’li yıllarda bile bu çiftçi size hormonlu domates yedirmedi.

 

Arif GÜVENÇ

Ziraat Mühendisi


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

hate hate
0
hate
confused confused
0
confused
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win
Arif GUVENC
Bulut ve İklim'in babası. Nazlı'nın hayat arkadaşı. 39 yaş. Ziraat Mühendisi. #voynn.com'da çalışıyor. #güvençgiller familyasından. Yemeyi, içmeyi pek sevmez ama gezmeye bayılır. Şimdilik 14 ülke gördü ama hedef en az 50 ülke. Gezi anılarını da yakında voynn.com'da okuyabileceksiniz....

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bir format seçin
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Açık Liste
Kendi öğenizi gönderin ve en iyi sunum için oy verin
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Ses
Soundcloud veya Mixcloud İçerikleri
Görsel
Fotoğraf veya GIF
GIF
GIF Formatı